|
Professionals met visie! |
|
Goedegebuure Psychologen |
|
Pastoraatstraining: De Ouder |
|
De Ouder - je moet ...! De Ouder in jezelf is te vergelijken met een cassetterecorder die vanaf je geboorte op opnemen wordt gezet Alles wat je vader, je moeder, leraren op school, de politie, de kerk, grotere broers of zussen, kortom alle gezagsdragers in je leven je meegeven aan regels, normen en waarden wordt opgeslagen in de Ouder. In deze Ouder bevinden zich allerlei nuttige en handige regels (bijv.: je moet altijd rechts rijden in het verkeer, je moet grote mensen met u aanspreken, je moet nooit met onbekende mensen meegaan), maar er kunnen zich ook allerlei destructieve regels in bevinden. Bijvoorbeeld: je moet zorgen dat je altijd de beste bent; je moet nooit met een buitenlander trouwen; je moet altijd bij deze kerk blijven; je moet .... In deze Ouder bevinden zich ook de typische streek- of familiegewoontes. Er zijn streken waar het ongebruikelijk is om via de achterdeur bij iemand binnen te lopen. Als je daar woont, wordt de Ouder in jezelf ‘geprogrammeerd’ met de regel: ‘je moet altijd via de achterdeur naar binnen lopen’. In andere streken van Nederland is het juist ongebruikelijk om via de achterdeur binnen te lopen. De Ouders worden daar geprogrammeerd met: ‘je moet altijd netjes aan de voordeur aanbellen’. En bij sommige mensen kan de Ouder zelfs met een negatieve regel worden geprogrammeerd: ‘je mag nooit via de achterdeur naar binnen lopen!’. Ook allerlei familie-regels worden opgenomen in Ouder. Sommige zijn bewust, andere zijn bijna onbewust. Iedere familie heeft zo zijn eigen trots of zijn eigen oordeel over anderen. Er zijn families waar je meetelt als je veel verstand hebt van klassiek muziek. Als je op verjaardagen interessant mee kan praten over de laatste opnames en nieuwe labels dan ben je iemand waar ze ontzag voor hebben. Er zijn families waar je als een persoonlijkheid wordt gezien als je stoere verhalen kan vertellen. Hoe grover je kan praten, hoe meer indruk je maakt. Er zijn ook families waarin het belangrijk is waar je woont, in wat voor huis of in wat voor buurt. Of waarin het van groot belang is wat voor baan je hebt. Hoge opleidingen geven status. Maar er zijn ook families waar doctorandussen per definitie saaie malloten zijn. Achter al deze ongeschreven normen zitten ‘regels’. ‘Je bent pas iemand als je verstand hebt van klassieke muziek’; ‘je moet op verjaardagen een grote mond hebben, dan ben je iemand’; ‘Je moet zorgen dat je wordt zoals je grote broer’. Je moet, je moet, je moet ...! Ongeveer vanaf ons tweede levensjaar gaat deze cassetterecorder niet alleen opnemen, maar ook afspelen. Kinderen gaan dan vader en moedertje spelen. Ze gaan de regels toepassen op anderen. ‘Jij bent de vader, dus jij moet nu de krant gaan lezen’, of ‘jij bent de moeder, dus jij moet nu gaan koken’. Je hoort de achterliggende regels er doorheen klinken. Deze cassetterecorder gaat ook in je eigen hoofd afspelen. Hij vormt een soort geweten dat je overal mee naar toe neemt. In veel gevallen biedt deze Ouder je een bescherming tegen gevaarlijke of onverantwoordelijke gedragingen, maar evengoed kan de Ouder een enorme druk op jezelf leggen. Bijvoorbeeld door regels toe te passen waar je nooit helemaal aan kan voldoen. Perfectionisme is bijvoorbeeld een eis waar je maar zelden aan kan voldoen. Het kan altijd nog beter of schoner of mooier. En je komt altijd wel weer iemand tegen die datgene waar je zo trots op was, nog beter kan dan jij. Tot zover de Ouder. |
